معرفی بخش ها معرفی بخش ها

تالار کتب، نشریات و پایان نامه

این بخش از کتابخانه که بطور کامل در ضلع شمالی طبقه اول کتابخانه قرار گرفته است، از طریق فراهم آوردن مجموعه غنی از کتب، نشریات انگلیسی و فارسی و پایان نامه ها خدمات خود را به کاربران ارائه می نماید. خدمات این بخش سهم عمده ای از فعالیت های مستمر کتابخانه را که در ارتباط مستقیم با کاربران می باشد، به خود اختصاص داده است.

در این بخش علاوه بر کتب و نشریات، مجموعه اي از راهنماها، کتابشناسي ها، سالنامه ها، فرهنگ ها، دائره المعارف ها، دستورنامه ها و درسنامه ها نگهداري مي شود.

دسترسی به منابع موجود در این بخش به صورت سیستم قفسه باز می باشد. این  بخش در حال حاضر شامل تالار كتاب، نشريات فارسي و لاتين، پایان نامه ، میز امانت و عضويت و مخزن می باشد .

تالار كتاب

کتاب های موجود در این بخش به دو زبان فارسی و انگلیسی است . سیستم رده بندی موضوعی کتب پزشکی و گروه های وابسته بر اساس(NLM)  National Library Medicineمی باشد و سایر منابع براساس سیستم رده بندی کتابخانه کنگره امریکا (LC) Library of Congress Classification  می باشد.

پوشش زمانی کتاب های موجود در این بخش غالبا آخرین ویرایش های پنج ساله اخیر عناوین را شامل می گردد و نسخ مربوط به سال های قبل در مخزن کتابخانه واقع در طبقه منفی یک نگهداری می شود که در صورت نیاز در اختیار کاربران قرار می گیرد.

اهم فعالیت های این بخش شامل

1.فايل و چك نمودن كتب موجود در قفسه‌ها و همچنین کتب برگشتی

2. نظارت، كنترل بر منابع و وجين آن ها

3. بررسي و ارزيابي منابع جهت تكميل و روزآمدسازی مجموعه کتابخانه

3.قفسه خواني و برطرف نمودن اشكالات موجود در كتاب ها و مشخص نمودن كتاب هاي مفقودي

4.پاسخگويي و راهنمايي کلیه کاربران جهت استفاده از منابع كتابخانه

5.جستجو و بازيابي کامل اطلاعات در موجودي كتابخانه از طريق نرم افزار كتابخانه

6. بازيابي كتاب ها از مخزن كتاب در صورت در خواست کاربران

امانت و عضويت

بخش امانت كتابخانه مركزی یکی از فعال ترين بخش های كتابخانه به شمار می آيد. مهمترين وظيفه اين بخش امانت دادن كتاب های غير مرجع است. كتاب های اين بخش در دو قسمت مجزا (كتاب های فارسی و لاتين) رده بندی شده اند كه جوابگوی نيازهای دانشجويان در مقاطع مختلف تحصیلی، اساتيد و پژوهشگران می باشد.

عضویت در کتابخانه مرکزی تابع قوانین داخلی کتابخانه بوده و برای کلیه اعضا خانواده دانشگاه از اعضای محترم هیات علمی، دانشجویان و کارمندان پس از طی مراحل اداری/ پورتال کتابخانه مرکزی امکانپذیرمی باشد عضویت در شبکه کتابخانه دانشگاه به صورت متمرکز بوده و بر اساس قوانین جاری کتابخانه مرکزی و کتابخانه های اقماری اعضا می توانند از شبکه کتابخانه ای دانشگاه کتاب به امانت دریافت دارند. نحوه و مراحل عضویت و شرایط امانت گرفتن کتاب در پورتال کتابخانه دانشگاه قابل دسترسی می باشد. همچنین از طریق فراهم آوردن سیستم امانت هوشمند( RFID)کاربران می توانند مستقیما اقدام به امانت، تمدید و بازگشت کتاب نمایند. به منظور دسترسی بهتر و رفاه حال کاربران سیستم مذکور در ضلع جنوبی طبقه همکف و ضلع غربی طبقه اول قرار گرفته است

تالار نشریات (فارسی و لاتین)

منابع موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به ویژه در بخش نشریات چاپی، نه تنها در کشور که در سطح منطقه بی‌نظیر است. فعالیت ها و وظایف اصلی واحدنشریات عبارتند از:

1. پاسخگویی به پرسش های کاربران، آموزش و راهنمایی آنان در جهت جستجو و استفاده از منابع این بخش کتابخانه

2. فايل کردن روزانه نشريات در قفسه ها (تالار و مخزن) و تنظیم مستمر مجموعه و قفسه خوانی

3.تهیه فتوکپی از مقالات درخواستی به منظور فراهم آوردن امکان استفاده هر چه بیشتر دانش پژوهان از مجموعه کتابخانه

4.جستجوی موضوعات ، مقالات و مطالب مورد نیاز کاربران ازطریق سیستم کتابخانه و اینترنت

تالار پایان نامه ها

در این بخش پایان نامه های نمایه شده در بخش نمایه سازی که از طریق کتابخانه های دانشکده ای ارسال گردیده است در اختیار کاربران قرار می گیرد. کاربران با حضور در این بخش ضمن بهره مندی از اطلاعات و راهنمایی کارشناس مربوطه، پایان نامه مورد نظر خود را دریافت نموده و در محل مطالعه می نمایند. در تالار پايان نامه ها كاربران مي توانند به كمك نرم افزار پارس آذرخش و يا پورتال كتابخانه، پايان نامه مورد نظر خود را بازيابي و مطالعه كنند. بر اساس قوانین جاری کتابخانه مرکزی خارج نمودن پایان نامه از این بخش اکیدا ممنوع می باشد. در حال حاضر کتابخانه مرکزی و کتابخانه های اقماری دانشکده ای دانشگاه تعداد قابل توجه ای از منابع پایان نامه ای را جهت جستجو و از طریق پورتال در اختیار کاربران قرار می دهد. هرگونه استفاده و کپی برداری از این منابع تابع قوانین حقوق مولفین دانشگاه علوم پزشکی ایران می باشد.

بخش خدمات فنی

یکی از مهمترین اهداف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناددانشگاه علوم پزشکی ایران، برآوردن نيازهاي آموزشي و پژوهشي کاربران است. با توجه به گسترش دانش و اطلاعات در قالب هاي گوناگون، ضرورت سازماندهي دانش و منابع اطلاعاتی از مهمترین فعالیت های هر کتابخانه به شمار می رود.

بخش خدمات فني كتابخانه مركزي، شامل دو واحد سفارشات (مجموعه سازی و فراهم آوری) و فهرستنويسي مي باشد. اصلي ترين كاركرد این بخش فراهم آوری، سازماندهي و آماده سازی منابع اطلاعاتی برای دسترسی سريع کاربران به منابع می باشد.همچنین روزآمد سازی و غني نگه داشتن مجموعه كتابخانه مرکزی و ارائه راهکار و نظارت بر خرید منابع کتابخانه های اقماری براساس نیاز سنجی و اطلاع از وضعیت موجود می باشد. از مهمترین وظايف و مسئوليت هاي واحد سفارشات می توان به موارد زیر اشاره کرد.           


1.       شناسايي نيازهاي اطلاعاتي بالفعل و بالقوه اعضای هیات علمی، دانشجویان و پژوهشگران 

2.       تشكيل كميته تامین منابع  جهت گزينش منابع درخواستي

3.       انتخاب و تهيه منابع براساس طرح و خط مشي معين ازطريق خريد، اهدا و مبادله

4.       مسئوليت انتخاب، تهيه و سفارش منابع اطلاعاتي (چاپي و الكترونيكي) مورد نياز براي كتابخانه مركزي و واحدهاي تابعه دانشگاه

5.       پيش بيني و بودجه بندي تجهيزات و ساير نيازهای مجموعه سازی و فراهم آوری منابع کتابخانه

6.       شركت مستمر و فعال در برنامه هاي آموزش كارآموزان مقاطع مختلف كتابداري

7.       نظارت، كنترل و دريافت منابع اهدايي

8.       مراجعه به نمايشگاه هاي كتاب و فروشگاه ها جهت تامين منابع

9.       كنترل و روزآمد سازي پايگاه هاي موجودي كتابخانه در نرم افزار كتابخانه براي استفاده محلي و جهاني (وب)

شركت در مجامع تخصصي ملي و بين المللي به منظور كسب دانش جديد در امر شناسايي و تامين منابع و استفاده از فن آوري و ابزارهاي جديد در جهت همگامي و هماهنگي با شيوه هاي مدرن روز

  واحد فهرست نویسی:

واحد فهرست نويسي و رده بندي با تکیه بر روش هاي استاندارد بين المللي سازماندهی منابع اطلاعاتی را به منظور تسهیل دسترسی کاربران به این منابع را بر عهده دارد. این واحد بصورت مداوم نسبت به روز آمد نگه داشتن بانك اطلاعات کتابشناختي منابع كتابخانه، سيستم امانت و جستجو منابع با استفاده از نرم افزار پارس آذرخش فعاليت ميكند. فهرست نويسي در كتابخانه مرکزی و اغلب کتابخانه های اقماری دانشگاه به صورت بنيادي و نيمه بنيادي انجام ميگيرد ومنابع بر اساس نظام رده بندي كتابخانه ملي پزشكي آمريكا(NLM)رده بندي مي شوند. عملکرد تخصصی این بخش از طریق سازماندهی منابع به مراجعه کنندگان اين امکان را مي دهد در حداقل زمان و با آسانترين روش به منبع مورد نياز خود دسترسي داشته باشد. از مهمترین وظايف و مسئوليت هاي واحد فهرست نويسي می توان به موارد زیر اشاره کرد.

1.       فهرست نويسي و رده بندی و آماده سازي كتب فارسي و لاتين

2.       معادل يابي و واژه گزيني توصيفگرهاي پزشكي در فهرستنويسي تحليلي و گسترش فهرست توصيفگرهاي پزشكي

3.       تهيه فهرست نويسي پيش از انتشار كتاب هاي پزشكي به منظور ايجاد يك دستي در امر فهرست نويسي و رده بندي در  انتشارات دانشگاه علوم پزشكي

4.       اجراي برنامه كارورزي و كارآموزي دانشجويان مقاطع مختلف كتابداري

5.       انجام خدمات مشاوره و راهنمايي در زمینه فهرست نویسی و رده بندی كتابخانه هاي اقماری دانشگاه

  این بخش در طبقه اول ساختمان کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد قرار گرفته است.

سالن های دیجیتالی مطالعه و جستجوی منابع

سالن های دیجیتالی مطالعه و جستجوی منابع واقع در طبقات سوم و چهارم کتابخانه مرکزی ارائه خدمات كامپيوتری،اینترنت و پشتيباني كاربران در بکارگیری فناوری های اطلاعاتی به منظور جستجو در منابع و مولتی مدیاهای آموزشی را فراهم آورده است. كليه كاربران از طريق پايانه هاي متصل به شبكه محلي و اینترنت به تمام بانك هاي اطلاعاتي و منابع موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دسترسي دارند. فضای مناسب، سیستم های رایانه ای متعدد و پیشرفته، نرم افزارهای کاربردی گوناگون و پرسنل متخصص امکان دسترسی آسان و فردی به سایت های علمی و پزشکی را برای کاربران مهیا می سازند. همچنین امکان استفاده از کامپیوترهای شخصی پورتال بر اساس شبکه بیسیم کتابخانه برای کاربران مهیا می باشد. نمای شمالی، شرقی و غربی این طبقات چشم انداز زیبایی از شهر ایران را در اختیار کاربران قرار می دهد. از جمله فعالیت هایمهماین بخش:

1.       راهنمایی و آموزش کاربرانجهت استفاده از نرم افزار های کتابخانه ای در یافتن منابع مورد نیاز

2.       آموزش جستجو و بازیابی در پایگاه های اطلاعاتی، منابع دیجیتال شامل کتاب، مجله، پایان نامه و نرم افزارها

3.       بررسی و اطلاع رسانی در مورد دسترسی به انواع منابع دیجیتال

4.       ارائه خدمات تحویل مدرک از طریق پست الکترونیک، پرینت، اسکن، ارائه فایل الکترونیک روی محمل های اطلاعاتی(CD,Felash memory,وDVD)

5.       تهیه راهنماهای آموزشی جستجو در بانک های اطلاعاتی

سالن مطالعه تحصیلات تکمیلی

فضای این سالن که با نمایی چشم نواز، محيطي آرام و مناسب جهت مطالعه، با امکانات دسترسی اينترنتی به هر دو شکل بی سیم و محلی در طبقه پنجم کتابخانه قرار گرفته است بصورت چند منظوره و برای استفاده کاربران تحصیلات تکمیلی در نظر گرفته شده است. فضای داخلی و دکوراسیون این طبقه به شکلی طراحی گردیده است که ضمن فراهم آوردن محیطی مناسب وآرام با فضاهای مجهز اختصاصی و تالار مطالعه، امکان برگزاری جلسات و مطالعه گروهيرا در اختیار دانشجویان تحصیلات تکمیلی، اساتید و اعضای هیات علمی قرار می دهد. 

بخش آموزش الکترونیک و کارگاهی

روند مداوم تغيير در زمینه های مختلف علمی، پيشرفت‌هاي شگرف و عميق علوم و فنون موجب تحول ساختارهای آموزشی از اشكال سنتي به سوي ساختارهاي پيچيده‌ و تخصصي شده است. در چنين وضعيتي ارتقا کمی و کیفی ظرفيت علمي کاربران با توجه به استفاده از فنون جديد، لازمه تداوم و تعامل آن ها با چرخه علمی است.

بخش آموزش الکترونیک و کارگاهی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، با هدف ایجاد و گسترش آموزش مبتنی بر تحقیق و با به کارگیری روش هاي نوين آموزشي و توسعه آموزش هاي الكترونيكي ایجاد شده است که با برگزاری کارگاه های آموزشی برای گروه های مختلف جامعه دانشگاهی اعم از اعضای هیات علمی، دانشجویان، پژوهشگران این امر را تحقق می بخشد. نیازسنجی و تعیین نیازهای آموزشی کاربران، برنامه‌‌ريزي، اطلاع رساني، تنظيم و برگزاری کلاس ها، گردآوري بسته های آموزشی، اخذ مجوز برگزاري دوره هاي آموزشيو صدور گواهينامه از جمله  فعالیت های مهم این بخش می باشد. این بخش دارای مجموعه غنی از امکانات آموزشی شامل کلاس های متعدد و مجهز به ویدئو پروژکتور، پرده نمایش، سیستم های رایانه های قابل حمل و سیستم اینترنت بدون سیم می باشد.

بخش نمايه سازی

این بخش در طبقه همکف ساختمان کتابخانه قرار دارد. نمایه سازی پایان نامه ها به عنوان یکی از فرایندهای تخصصی رشته کتابداری و اطلاع رسانی تنها در معدودی از دانشگاه های کشور و از جمله دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می شود. کارشناسان این بخش از این طریق امکان بازیابی موضوعی پایان نامه ها را فراهم می آورند. در بخش نمايه سازي فعاليت هاي تخصصي فهرست نويسي توصيفي (بر اساس قواعد انگلو امريكن) و نمايه سازي به زبان كنترل شده توسط كتابداران متخصص انجام مي شود. به منظور سازماندهي منابع علوم پزشكي، بخش های نمايه سازي و فهرست نويسي نسبت به تهيه ابزار مستند سازی اقدام كرده اند كه از آن جمله مي توان به گردآوري "فهرست مستند رشته هاي تحصيلي" و كتاب "توصيفگرهاي پزشكي فارسي" اشاره كرد. ويرايش سوم كتاب "توصيفگرهاي پزشكي فارسي" بر اساس MESH 2008و با بيش هشت هزار مدخل توصيفگر اصلي و بيش از چهارده هزار مدخل ارجاع فارسي توسط کتابخانه مرکزی تهیه و منتشر شده است. همچنين اين بخش ضمن نمايه سازي پايان نامه ها و بر اساس پشتوانه انتشاراتي كتابخانه مركزي، ‌توصيفگرهاي جديد مورد نياز را بصورت روزانه از پايگاه MESH  فراخواني كرده و معادل فارسي آنها را گردآوري مي كند. به اين ترتيب پايگاه توصيفگرهاي فارسي مرتبا روزآمد مي شود. در حال حاضر، اين پايگاه روزآمدترين ابزار كنترل زباني فارسي براي سازماندهي منابع علوم پزشكي کشور مي باشد. این بخش دارای ارتباط مستمر با بخش های مشابه و کارشناسان مربوطه در کتابخانه های اقماری می باشد که ضمن آموزش و کنترل فرایند نمایه سازی پایان نامه ها را از واحدهای اقماری دریافت نموده و در کتابخانه مرکز ی نمایه سازی و سپس آرشیو می نمایند. در حال حاضر کلیه فارغ التحصیلان دانشگاه به منظور تکمیل مدارک تسویه حساب یک نسخه چاپی به همراه لوح فشرده فایل پایان نامه (در دو فرمت Docx & PDF) خود را به این بخش تحویل می دهند. فرایند تسویه حساب و ارسال پایان نامه ها به کتابخانه مرکزی از طریق پورتال کتابخانه نیز امکان پذیر می باشد. تالار پایان نامه ها که محل آرشیو ان ها می باشد و دانشجویان با مراجعه به آنجا به پایان نامه ها دسترسی دارند در طبقه اول کتابخانه مستقر می باشد

بخش سمعی و بصری

آموزش از طریق امکانات دیداری و شنیداری در مراکز آموزش دانشگاهی یکی از کارآمدترین ابزارهای انتقال دانش محسوب می گردد. بدلیل نقش مؤثری که کاربرد رسانه های دیداری و شنیداری در افزایش سطح کمی و کیفی آموزش و پژوهش پزشکی دارد، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد با هدف گردآوری کلیه منابع دیداری و شنیداری معتبر علمی در زمینه های پزشکی و علوم وابسته  به جمع آوری و سازماندهی و ارائه خدمات اطلاع رسانی، این مواد آموزشی می پردازد

این بخش دارای مجموعه غنی از مواد کمک آموزشی شامل فیلم ویدئویی، دی وی دی مولتی مدیا، سی دی کتاب،  اسلاید، رول فیلم استریپ، کاست صوتی، لوح های فشرده مولتی مدیا و کتاب های مرجع و غیر مرجع در زمینه پزشکی و علوم وابسته است که خدمات خود را به کلیه کاربران به صورت گروهی و انفرادی ارائه می کند.

 برخی از مهمترین خدماتی که این بخش در اختیار کاربران  قرار می دهد، عبارتند از :

جستجوی تخصصی منابع دیداری و شنیداری،

امانت منابع دیداری و شنیداری موجود در کتابخانه مرکزی

نصب سی دی کتاب و نرم افزارهای مورد نیاز بر روی لوح فشرده یا رایانه های شخصی کاربران

نمایش فیلم های آموزشی، لوح های چندرسانه ای ( مولتی مدیا) از منابع آرشیو

این بخش در طبقه همکف کتابخانه و مرکز اسناد پاسخگوی کاربران گرامی است.

سالن مطالعه بانوان

در ساختمان كتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به منظور آسایش هرچه بیشتر بانوان، سالن مطالعه اختصاصی با سیستم های دیجیتالی و دسترسی به اینترنت براي خانم ها در طبقه ای مجزا در نظر گرفته شده است.

فضای وسیع و کافی، چشم انداز زیبا، طراحی دلنواز و امکان استفاده از سیستم های مجهز رایانه ای تالار مطالعه بانوان، در بين سایر  تالار های مطالعه کتابخانه های دانشگاهی کشور کم نظير است.

این بخش در طبقه ششم کتابخانه قرار دارد و شامل میزهای دو نفره و تک نفره جهت مطالعه، میزهای مجهز به سیستم کامپیوترو اینترنت برای استفاده از رایانه شخصی، رختکن و کمد امانات مجهز به دستبند الکترونیکی و اتاق برگزاری جلسات می باشد.

سالن مطالعه کتب عمومی

برای پرکردن اوقات فراغت کاربران رشته های علوم پزشکی و ترویج و تقویت عادت مطالعه و افزایش غنای روحی کاربران، کتابخانه مرکزی مجموعه قابل توجهی کتاب در زمینه های مختلف ادبی، اجتماعی، تاریخی،مذهبی، روانشناسی و غیره را در طبقه دوم کتابخانه فراهم نموده است و آماده ارائه خدمات به کاربران دانشگاه علوم پزشکی ایران می باشد.

 این بخش بصورت دوره ای اقدام به نیاز سنجی علایق کاربران می نماید. جستجو کتاب، قفسه خوانی، کنترل و راهنمایی کاربران و وجین کتاب ها از فعالیت های دیگر این بخش می باشد. این طبقه همانند سایر طبقات امکان دسترسی به شبکه اینترنت از طریق بی سیم و تعداد معدودی سیستم های کامپیوتری وجود دارد.

سالن کتب نفیس

به منظور حفظ، نگهداری و آشنایی پژوهشگران با منابع ارزشمند گذشته شامل نسخ خطی و اسناد پزشکی این بخش از کتابخانه فعال گردیده است. انتظار می رود که گنجینه با ارزشی در این بخش در اختیار پژوهشگران علاقمند به تاریخچه علم طب در ایران باستان قرار گیرد.